Duyurular

Farmafito Ankara
Ayın Bitkisi

Sambucus nigra L. ( Kara Mürver)

Sambucus L. cinsi daha önce Caprifoliaceae (Hanımeligiller) familyasında iken APG3 sistemiyle birlikte moleküler veriler ışığında filogenetik olarak ilişkisi ortaya konulan Adoxaceae familyasına aktarılmıştır. Dünya üzerinde yaklaşık 30 türü bulunmaktadır.
Sambucus nigra ülkemizde kara mürver ismiyle bilinirken, İngilizce ismi Elder veya Elderberry olarak bilinmektedir. Kara mürver 6-10 m boylanabilen yaprak dökücü çalı veya ağaçtır. Gövde kabuğu parlak gri renkli, lentiseller belirgindir. Yapraklar karşılıklı dizilmiş, 10-30 cm uzunluğunda, pinnat ve 5-7 yaprakçıklı, serrat kenarlıdır. Hermafrodit çiçekler beyaz, 5 stamenli, 10-25 cm çaplı korimbozlar şeklinde kümelenmiştir. Meyve parlak, koyu mor veya siyah renkli, 3-5 mm çapında, üzümsüdür.
S. nigra’nın çiçekleri ve meyvelerinin kullanımına dair kayıtlar bulunmaktadır. Sambuci flos (kara mürver çiçekleri) Avrupa farmakopesi, Escop ve diğer farmakopelerde kayıtlıdır.
Sambuci flos soğuk algınlığının semptomlarının tedavisinde kullanılmaktadır. Drog bitkisel çay şeklinde hazırlanmaktadır. Sadece 12 yaşın üzerindeki yetişkinlerde ve ergenlerde kullanılmalıdır. Halk arasında çiçek, taze ve kuru meyvelerinden hazırlanan çaylar ve bitkisel ürünler ağız yoluyla immun sisteme etki ederek soğuk algınlığı, grip, influenza ve domuz gribi benzeri durumlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Antiviral ve yangıya karşı etkili olduğu üzerinde bilimsel çalışmalar vardır. Kullanımı sırasında belirtiler kötüleşirse veya solunum güçlüğü, ateş, iltihaplı balgam oluşumu gözlenirse hemen bir hekim ile temasa geçilmelidir. Bitkisel ürünlerle tedavi konusunda eğitim görmüş hekim ve eczacı denetiminde en fazla bir hafta kullanılması önerilir. Allerjik bünyeli kişilerde içerdiği aktif maddeye karşı aşırı duyarlılık görülebilir. Otoimmün hastalığı (multiple skleroz, lupus, romatoid artrit vb.) olanların hastalık belirtilerini şiddetlendirebileceği için kullanılmamaları gerekir. İmmün sistemi baskılayan ilaçlarla etkileştiği için bu ilaçları kullanmak zorunda olanlar için kulanımı uygun değildir. Yeterli veri bulunmaması nedeniyle 12 yaşın altındaki çocuklarda, hamilelerde ve emzirenlerde kullanılmamalıdır.
Meyvelerin laksatif ve diüretik kullanımına dair geleneksel kullanım kayıtları bulunmaktadır. Fakat olgunlaşmamış meyveler siyanogenetik glikozitlerden dolayı tehlikeli olabilir.
S. nigra’nın kimyasal içeriği flavanoidler (rutin, izokersitrin, hiperosit, astragalin ve izorhamnetin glikozitleri), fenolik asitler, uçucu yağ (linalool ve oksitleri, sitronellol, hotrienol gibi monoterpenler), yağ asitleri ve alkanlar, triterpenlerden oluşur.